Muzeum Początków Państwa Polskiego

Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie jest instytucją zajmującą się głównie dziedzictwem polskiego średniowiecza oraz historią Gniezna i regionu. Posiada zbiory archeologiczne, sztuki, historyczne i archiwalne. Prowadzi działalność naukowo-badawczą, wydawniczą oraz edukacyjną w ramach lekcji muzealnych. Obok systematycznie wzbogacanych o nowe eksponaty wystaw stałych w muzeum organizuje się różnorodne, przekrojowe ekspozycje czasowe prezentujące zabytki od pradziejów, poprzez średniowiecze i czasy nowożytne, aż po współczesność.

WYSTAWY W MUZEUM POCZĄTKÓW PAŃSTWA POLSKIEGO

Wystawa Główna:

• Początki państwa polskiego

Wystawa „Początki państwa polskiego” to czwarta edycja prezentowanych w naszym Muzeum od początków jego istnienia stałych ekspozycji poświęconych historii polskiego średniowiecza. Specyfika tej odsłony polega na przedstawieniu tematu początków państwa polskiego z perspektywy trzech haseł: Państwo, Źródło, Kultura. Główną ideą jest pokazanie roli Wielkopolski jako kolebki polskiej państwowości, ze szczególnym wyróżnieniem Gniezna, a także ukazanie akcesji państwa piastowskiego do kręgu cywilizacji łacińskiej i chrześcijaństwa.

Na wystawie, składającej się z ponad 500 eksponatów, zobaczyć można m.in.:

- rekonstrukcję drewnianego wału grodu w Gnieźnie z lat 40. X w.,

- detale architektoniczne z XI-wiecznej katedry gnieźnieńskiej

- zabytki archeologiczne dotyczące wierzeń i życia codziennego w czasach pierwszych Piastów pochodzące z Gniezna i okolic

- regalia królewskie

- księgi

- dokumenty

- pieczęcie i bulle

- elementy wyposażenia średniowiecznych wojów

- insygnia władzy biskupiej

Uzupełnieniem wystawy jest przedstawiona na osi czasu genealogia dynastii Piastów i znaczących faktów z historii okresu ich panowania. Wystawa dostępna w wersji językowej: polskiej, niemieckiej, angielskiej, francuskiej i dla niesłyszących. Specjalne opisy wybranych obiektów w języku Braille’a.

Uwagi: rozpoczęcie zwiedzania co 20 minut; ostatnia możliwość zwiedzenia całej wystawy (wszystkich trzech części) na godzinę przed zamknięciem Muzeum.

Wystawy stałe:

• Piastów malowane dzieje

To wystawa, na której zaprezentowano obrazy XIX-wiecznych malarzy. Ukazują one postacie i wydarzenia z dziejów dynastii piastowskiej od jej legendarnych początków, aż do ostatniego przedstawiciela na tronie polskim. Galerię otwiera płótno pędzla Witolda Pruszkowskiego pt. „Piast”, a zamyka portret „Kazimierza Wielkiego” namalowany przez Leopolda Loefflera. Na innych obrazach widzimy m.in. Mieszka I, jeszcze jako dziecko, Bolesława I Chrobrego, Bolesława II Szczodrego, Bolesława III Krzywoustego i jego ojca Władysława Hermana – władców wywodzących się od owego legendarnego Piasta – oraz te bardziej lub mniej znane wydarzenia z nimi związane.

• Gniezno. Stąd do przeszłości

Na tej wystawie prezentujemy historię Gniezna, które nierozerwalnie wiąże się z początkami Polski i postrzegane jest jako miejsce powstania dynastii piastowskiej oraz pierwsza „stolica”. Jednak historia grodu legendarnego Lecha to nie tylko okres najdawniejszych dziejów naszego państwa. O tym właśnie przypomina wystawa.

• Sztuka romańska w Polsce

To ekspozycja prezentująca w jednym miejscu wyjątkową kolekcję kilkunastu najważniejszych przykładów romańskich detali architektonicznych z XII–XIII w. Na wystawie podziwiać można obok znanych doskonale Drzwi Gnieźnieńskich, także mniej znane, ale równie ciekawe tzw. Drzwi Płockie, których oryginał obecnie znajduje się w Nowogrodzie Wielkim na terenie Rosji. Uwagę przykuwa portal wraz z tympanonem z XII w. oraz dwie kolumny z kościoła Norbertanek w Strzelnie. Na ekspozycji znajdują się również dwa oryginalne XIII-wieczne zabytki: wspornik sklepienny z klasztoru Cystersów w Jędrzejowie oraz kropielnica z Kościelca Kolskiego.